سرکار خانم مهندس پورسید

مقام محترم مدیریت کل دفتر نظام فنی و اجرائی ـ معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری

موضوع :    ضریب تونل و ضرائب سختی کار در تونل

با سلام و احترام       بازگشت به نامه شماره  108661 / 22  مورخ  15 / 11 / 87  ، مراتب زیر را به استحضار می رساند :

 1 ـ   در سابق که ضرائب سختی کار را در فهارس پایه ( سال 1370 ) به طریق 50 متر به 50 مترمشخص می کردند ، معمولاً طول تونلها کمترازیک کیلومتر و مثلاً300 ، 400 و500 متر بود که به دلیل عدم انتشار فهارس پایه تا سال 1377هم ملاک عمل واقع شد .

2 ـ   در فهرست بهای راه و باند از سال 1377  فرمول زیر ملاک محاسبه قرار گرفت

                                                                                                                                               (  QUOTE  + 1)  QUOTE  

که برای تونل های تا 5000 متر ملاک عمل دانسته شده بود .

3 ـ   در فهرست راه و باند سال 1380 به چنین شکلی تغییر داده شد

  QUOTE   
                   

که برای تونلهائی با حفاری 1500 متر ( 3000 متر طول تونل ) ملاک عمل بود .

4 ـ   در فهرست راه و باند از سال 1381 فرمول زیر

 QUOTE   

ملاک گردید که این ضرائب به کلیه عملیات تونل شامل حفاری ـ حفاظت ها ـ شاتکریت ـ مش ـ قاب فلزی ـ میلگرد ـ بتن ـ قالب بندی و غیره تعلق می گرفت و برای یک تونل 6300  متری همانند تونل البرز که در آزاد راه تهران ـ شمال در دست ساختمان است ضریب A   برابر  3  می شود .

5 ـ   با توجه به ردیف های فوق ، ملاحظه می شود یک سردرگمی در تعیین ضریب سختی تونل وجود داشته که با نحوه اقدام های بعمل آمده امری طبیعی است زیرا

الف :   تعیین ضریب طول تونل و ضرائب سختی کارها در تونل ، دو مقوله جدا از هم است و نبایستی یک ضریب در مورد کلیه عملیات تونل اعمال شود .

ب :   تعیین ضرائب در تونل ، بدلیل ناشناخته بودن کار و غیر قابل پیش بینی دقیق مسائل و مشکلاتی که ممکن است بروز نماید کار ساده ای نیست و مطالعات دقیقی را طلب می کند . در هر صورت تعیین ضریب تونل برای تونل هائی با حداکثر طول دوکیلومتر آن هم بطور تقریبی ( در بعضی موارد با تقریب زیاد ) امکان پذیر است وبرای طولهای مازاد بر آن ضرورت دارد در هر مورد مطالعات اساسی و کافی توسط مهندسین مشاور ذیصلاح بعمل آید و براساس این مطالعات قیمت های کار مشخص شود .

تبصره :  درقراردادهای تونل بایداین موضوع پیش بینی شودکه ممکن است درزمان اجرای کارمواردی دیده شود که درمطالعات مهندسین مشاورپیش بینی نشده باشد ودراین مواردکارفرما اخذتصمیم خواهدنمود .

ج :   محاسـبات حفاری برای یک سطح مقطع 60 مترمربعی که امکان حمل مصالح را با لودر و کامیون ممکن می سازد ، انجام داده می شود و به ازاء هر10مترمربع کمتر 3 % به قیمت کلیه کارهای تونل و برای هر 10 مترمربع اضافه تر 3 % به قیمت حفاری و عملیات تحکیم اضافه می گردد .

د :   قیمتهای حفاری برای اولین حفاری و در فضای باز است و حفاری در عمق 40  یا 150 متری مشکلات خاص خود را از نظر تهویه و ...... دارد و عنوان نمودن اینکه قیمتهای فهارس پایه برای تونلهای تا 300 متر طول است امری غیر واقعی و مردود است که متأسفانه به این موضوع توجهی نمی شود و البته لازم به یادآوری است که در فرمول سختی تونل از سال 1377 تا سال 1380 موضوع کسر 150 متر از طول تونل در فرمول سختی کار در نظر گرفته نشد ولی مجدداً از سال 1380 بدون توجه به واقعیت امر منظور شد .  

هـ :   براساس طول تونل ( کمتر از 2000 متر ) یک ضریب   QUOTE    به عنوان ضریب طول تونل باید مشخص گردد و کارهای مختلف تونل ( اصل کار تونل حفاری و تحکیم آن است ) با ضرائب متفاوتی مشمول پرداخت هزینه های کار شوند .

برای تونل تا 2000  متر طول                                                                                 ( 2L3 +  1L4 )  QUOTE    =   QUOTE     ضریب طول تونل

L =   عمق حفاری از مبداء

1L =   تا پانصد متر

2 L =   500 تا 1000 متر

                                                                                                                      QUOTE    =   ضریب سختی کار

تبصره 1 :   اگر تونل در یک شیب باشد که بعد از حفاری ، تهویه آن بطور طبیعی انجام شود ضریب  QUOTE    برای کارهای کانال سازی زهکشی ـ هدایت آب و روسازی برابر خواهد شد .                     QUOTE    125/0 + 20/1  =  1  QUOTE  

تبصره 2 :   چنانچه در شرایط خاص و استثنائی حفاری ( در تونلهائی با طول کمتر از 2000 متر ) از یک طرف بیش از 1000 متر شود ، برای طول مازاد از 1000 متر ضریب طول تونل  QUOTE   3/1  خواهد بود .

ز :   تخلیه آب و سختی کار ناشی از وجود آب                   (γ )

تخلیه آب با شیب طبیعی ضریب                                 07/1  =  γ

تخلیه موتوری تا 30 لیتر در ثانیه                           15/1  =  γ  

تخلیه موتوری بیش از 30 لیتر در ثانیه                     تهیه قیمت توسط مهندس مشاور و تصویب کارفرما ( تبصره بند ب )      

مدیر کل محترم

در نامه شماره 868  مورخ  21 / 10 / 87  از سرکار تقاضا شد که برنامه کار را با حضور کار شناسانی خبره از جوامع ( صنفی ـ مهندسین مشاور ـ نهادهای اجرائی ـ کارشناسان خارج از این سازمانها ) مشخص نمائید و بعد از مشخص شدن برنامه و نحوه انجام کار ، اقدام های لازم معمول دارید . امید است مورد توجه قرار دهید .

علیهذا در اجرای موارد نامه شماره  108661/22  مورخ 15 / 11 / 87  از شرکتهای دارای تجربه در این مورد تقاضا شده جداول ارسال شده را تکمیل نمایند که متعاقباً ارسال خواهد شد .

انتظار است به موارد مطرح شده توجه خاص مبذول فرمایند . قبلاً تشکر می شود .  

                                                                                                                                          با تقدیم احترامات فائقه