سرکار خانم مهندس پورسید

مقام محترم مدیریت کل دفتر فنی و تدوین امور معیارها سازمان مدیریت و برنامه ریزی

 موضوع :   راهنمای تعیین محدوده مناسب ترین قیمت پیشنهادی

          با سلام و احترام    ضمن آرزوی موفقیت های بیشتر شما و همکاران محترمتان و تقدیم تشکر از اینکه در جهت راهنمای تعیین قیمت متناسب اقدام فرموده اید ، در بازگشت به نامه شماره 147473 / 513 مورخ  24 / 11 / 86  به استحضار میرساند :

 1 ـ  انتظار بود در شرایط روز جامعه ، با استفاده از تجربیات و دست آوردهای مسئولین قبلی ، در جهت رفع نقص احتمالی و اصلاح ضوابط موجود یا برپائی آنها کوشش کرده و با دستورالعملی ساده ، راهگشای معضل بوجود آمده می شدیم و از مطرح کردن فرمول های جبری ، جداول بدون استناد ، ضوابط متعدد ، ضرورت تکرار بررسی و سردرگمی احتمالی کارشناسان محترم در اقصی نقاط کشور دوری می جستیم .

2 ـ  بر مبنای علاقه و وظیفه مندی راهنمای ارسالی در 2 قسمت زیر بررسی می شود :

الف : اشکالات

ب :  پیشنهادات

 الف : اشکالات

1 ـ  تقسیم کردن اهمیت طرحهای عمرانی به کم ـ متوسط ـ زیاد ـ بسیارزیاد

اینگونه تقسیم بندی ها برای طرحهای عمرانی کشوراثرات مخرب فرهنگی دارد ، چون آنچه ساخته می شود سرمایه گذاری ملی بوده و لازم است باکیفیت مطلوب انجام شود و درحالیکه برآورد پروژه های کوچک ساده تر و دقیق تر انجام می شود منظور کردن بازه های بزرگ نه ضرورتی دارد نه در پی آن منفعتی قابل تصور است  .

2 ـ  حد مجاز محدوده قابل اعتماد

اگر قیمت واقعی انجام کاری مشخص باشد ، محدوده قابل اعتماد برای انجام آن ، حداکثر باضافه یا منهای 5 % است زیرا به دلیل مدیریت بهتر و بومی بودن شرکت می توان انتظار داشت پروژه ای ارزانتر تمام شود . نقش مثبت این دو شرط ، تأثیرگذاری 5 درصدی در سهم تأثیر دستمزد و کرایه ساعتی ماشین آلات می تواند باشد که با سهم تأثیر مجموع آن معادل 35 ـ 30 درصد در کارهای ساختمانی و 80 ـ 70 درصد در کارهای راه و سدسازی این تولرانس حدود 2 تا 4 درصد و بطور متوسط به 3 % می رسد و اگر شرکتی سود فرضی خود را ( 5 % پس از کسر مالیات ) ، 2 % کمتر طلب کند و تخفیف بیشتری بدهد دیده می شود که در صورت وجود شرایط مطلوب ، حداکثر امکان ارزانتر اجراء شدن یک پروزه بطور معمول 5 درصد است .

لذا اعدادی که در جدول  1  برای تعیین دامنه محدود قابل اعتماد نوشته شده و در بعضی موارد محدوده بسیار زیادی را بوجود می آورد ، توجیه صحیحی ندارد .

3 ـ اجبارپیمانکاران به ارائه پیشنهادهای باتخفیف

درمناقصه های مختلفی که بااعمال راهنمای پیشنهادی موردبررسی قرار گرفتاین نتیجه حاصل می شود که در مناقصه های معمولی ،  بعد از حذف احتمالی پیشنهاد با بیشترین تخفیف ، برنده مناقصه پیشنهاد دهنده حداقل دوم یا سوم خواهد بود و و در هر صورت پیشنهادی برنده است که جزو نفرات ارائه دهنده پیشنهادهای حداقل و همراه با تخفیف باشد . لذا بعد از مدتی پیمانکاران به منظور برنده شدن در مناقصه ، ناچاراً تمایل به ارائه تخفیف پیدا می کنند که اصولاً از هدف دستیابی به قیمت معقول انجام کار دور خواهیم شد .

در اینجا ذکر این نکته را ضروری می داند که :

به خاطر شرایط نابسامانی که ناشی از عدم وجود فهرست بهای منطقی و معقول ومطابق با شرایط روزحاکم شده ( خصوصاً فهرست بهای راه و باند ) کارفرمایان و پیمانکاران اعتـمادی به مدارک ارائه شده از طرف ســازمان مدیریت و برنامه ریزی کشــور خصوصاً فهارس پایه ندارند و هریک به نحوی که صلاح می دانند در جهت رفع کمبودها اقدام می کنند و پیمانکاران هم فقط به فکر گرفتن پروژه هستند و این تفکر در آنها بوجود آمده که برای سرانجام رساندن پروژه کارفرمایان محترم ناچار از کمک های لازم خواهند شد . ابلاغ 25 % اضافی و انعقاد متمم پیمان یا احتمالاً متمم دوم پیمان ناشی از همین شرایط است .

4 ـ  لزوم مطالعه و تفکر بیشتر کارفرمایان در مورد سرنوشت پروژه ، قبل از انعقاد قرارداد و حضور مؤثرتر مهندسین مشاور در عرصه سازندگی کشور

 این مطلب در جامعه برای کارفرمایان محترم جا افتاده است که دفتر فنی سازمان مدیریت و برنامه ریزی با صداقت کامل بر مبانی اصول کارشناسی و با استفاده از نرخ واقعی دستمزدها ـ مصالح و کرایه ساعتی ماشین آلات ، قیمت های منطقی کار را تهیه و ارائه می نمایند و اصولاً به خاطر شرایط موجود در جامعه و بی تفاوتی حاکم بر مسئولین ، ناشــی از نگرانی عواقب بعدی اقدام ، هیچ کارفرمائی حاضر به ارائه نظر در مورد فهارس پایه نیست ( آنها می دانند که متری که دفتر فنی سازمان مدیریت و برنامه ریزی برای اندازه گیری در اختیار آنها قرار داده گاه 90 سانتیمتر ، گاه 80 سانتیمتر و گاه 70 سانتیمتر است ولی متأسفانه در شرایط امروز جامعه لزومی برای ارائه نظر نمی بینند . چون این مطلب را وظیفه خود نمی دانند و هرگونه اظهار نظر در این مورد را مشمول عواقبی احتمالی می دانند که ناچار از پرهیز آن هستند . یکی از دلایل وجود این شرایط ، این بوده که از ابتدا تهیه فهارس پایه فقط از طرف سازمان مدیریت و برنامه ریزی انجام شده است و اگر نهادی دیگر به اینکار پرداخته بود ، اختلافاتی که صحبت از آنها می شود زودتر مطرح و معلوم می شد .

به همین دلیل است که در پیشنهاد همراه با نامه شماره 656 مورخ 22 / 8 / 86  این انجمن خواستار آن شدیم که مهندسین مشاوری که روی طرح چند سال مطالعه می کند در روز برگزاری مناقصه پیشنهاد سربسته ای حاوی قیمت و آنالیزهای کار را ارائه نماید تا ضمن داشتن یک قیمت شاهد و معقول نقائص فهارس پایه سازمان مدیریت و برنامه ریزی آشکار و در جهت اصلاح آن کوشش شود .

5 ـ  بی تأثیر بودن ضریب جوی منطقه و صعوبت کار

این دو مطلب در ضرایب منطقه ای قابل اعمال نیست و با توجه به مکاتبات قبلی این انجمن ، با آگاهیهای مهندسین مشاور در زمان مطالعه طرح و شناختی که کارفرمای محترم در این مورد دارد و دخالت دادن نظرآنها ( نظر پیمانکار هم که در قیمت ارائه شده لحاظ گردیده ) می توان به یک متوسط قابل قبولی برای ضریب جوی منطقه که پوششی برای هزینه های کارگاه در ایام توقف کار یا کمی راندمان آن باشد و همچنین صعوبت خاص پروژه مورد نظردست یافت .

در پیشنهاد ارائه شده انجمن ، این دو مطلب مورد نظر واقع شده بود ولی در راهنمای پیشنهادی نقش این دو مطلب را فقط باید در ارائه قیمت پیشنهادی پیمانکاران مشاهده نمود  .

6 ـ  وابستگی تام به قیمت های پیشنهادی مناقصه گران

در نامه شماره 112083 / 513  مورخ  9 / 11 / 86  آن مدیریت محترم عنوان شده بود « چون روش پیشنهادی آن انجمن یا روش مصوب شورای فنی استان آذربایجان غربی که بر مبنای میانگیری از قیمت های پیشنهادی استوار است ، وابستگی شدیدی به قیمت های پیشــنهادی مناقصه گران داشته ، لزوماً منجر به دستیابی به قیمت مناسب نخواهد شد » . هرچند این انجمن طی نامه شــماره 701 مورخ 16 / 11 / 86  توضیحات کافی در مورد این دو موضوع ارائه نموده ولی باید توجه داشت که « راهنمای تعیین محدوده مناسب پیشنهادی » ارسالی فقط بر قیمت پیشنهادی مناقصه گران استوار است و لا غیر .

با توجه به موارد ذکر شده در فوق اصولاً این انجمن با راهنمای پیشنهادی موافقت ندارد ولی در صورتیکه ناچار از پذیرش اعمال آن هستیم پیشنهادات خود را در جهت اصلاحات ممکن به شرح زیر تقدیم می دارد . 

ب :  پیشنهادات

1 ـ  Po :

قیمت پیشنهادی مناقصه گر از فرمول زیر محاسبه شود

  قیمت پایه سازمان مدیریت و برنامه ریزی + ( متوسط قیمت پیمانکاران ) + قیمت کارفرما  + قیمت مهندسین مشاور

              ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ = Po

                                                                                                4

تبصره :   درصورتیکه شرایط به گونه ای باشد که از 4 رکن فوق یک یا دو قیمت حضور نداشته باشند ، میانگین سایر قیمت های ذکر شده در بالا محاسبه می شود

2 ـ  حد تعیین ضریب امتیازهای مالی

ضریب تغییرات امتیازهای مالی مناقصه گران باید کمتر از عدد 5 باشد و در صورتیکه  5  <  s/m = cv باشد با محاسبه محدوده قابل اعتماد قیمتهای پیشنهادی مناقصه گرانی که خارج از محدوده قابل اعتماد هستند از روند ارزیابی مالی خارج شده و کلیه مراحل این بند تکرار شده تا ضریب تغییرات برابر یا کوچکتر از 5 گردد . در این حالت ضرورت دارد دامنه قابل اعتماد محاسبه و قیمت های خارج از اعتدال حذف شوند . در چنین حالتی می توان قیمت پیشنهادی ارائه شده که حداقل در این محدوده باشد به عنوان برنده مناقصه اعلام گردد .

3 ـ  دامنه محدوده قابل اعتماد

با توجه به مطالبی که در قسمت اشکالات مطرح شد پیشنهاد می شود دامنه محدوده قابل اعتماد اثر اعمال ( t ) مطابق جدول زیر باشد  

امید است با توجه به حسن نیت مسئولین محترم ، بگونه ای اقدام شود که سازندگی و اجرای طرحهای عمرانی کشور ، تداومی در جهت حفظ منافع ملی داشته باشد . 

                                                                                                                                            با تقدیم احترامات فائقه

                                                                                  انجمن شرکتهای راه سازی ایران